Home » Ila tali

Ila tali

Fanaan Caan ah oo Bisha Ramadaan Darteed Isaga Baxay Fankii & Fariin uu diray (Magaciisa)

Fannaanka caanka ah ee Axmed C/kariin Maxamd (Axmed Biif) ayaa ku dhawaaqay inuu gebi ahaan ka baxay Fanka, Fannaanka hore oo Cumro u jooga Xaramka barakeysay ayaa farriin uu soo diray ku sheegay inuu gebi ahaan ka baxay fanka isagoo dembi dhaaf Alle weydiisay, isla markaanna ballantan aanu ka bixi doonin.

 “Asc dhamaan Asxaabta iyo ehelkaba aad baan idiin salamaya salaan kadib waxa la galay tobankii ramadanta ugu khayrka badna waxa kujira hal habeen oo ka khayr badan 83 sanadood walalayaal si ilaahay habeenka inoo waafajiyo laylatul qadriga aynu is cafino dhamaan ummadda muslimiinta agtayda cafis baad ka tihiin idinkuna ilaahay dartii isoo cafiya ii nasoo duceeya aniguna ka daalimaayo ducadiina maadaama aan joogo meeshii aduunka ugu khayrka badnayd EE HARAMKA MAKA ALMUKARAMA.. Waxaan kaloo idiin cadeynayaaa inaan fankii gabi ahaanba ka baxay .balan cadna aan alle lagaley inuuu danbigayga dhaafo iina naxatiisto hadii aan kabixi jirey balan aan bani adam lagaley walalayaal balantan ALLE ayaan lagaley cafis baan weydiisayaa rabbigey iyo janno cidina igama xigto yaa raxiim yaa raxmaan yaa qafuur aaamiin aamiiin Aamiiin”

U Gaar Ragga : Arimahaan U Saamey Xaaskaada Waxa Ay Ka Qaadeysaaa Jaceyl Aan Dhamaad Laheyn

1- Marka ay dood idin dhexeyso oo aad dareento in wajigeeda wel wel soo saarmay ninyahoow ha iska taagnaan u dhawaaw oo madaxa ka dhunko.

2- Marka aad banaanka u wada baxeysaan oo aad dareento in is diyaarinta dhibka ku tahay oo ay ku daahday adiga u diyaari labiskeeda .

3- Mar waliba oo aad fursad u hesho waxaad u keentaa hadiyad , munaasabad iyo bilaa munaasabad .

4- Marka ay seexanayso adna xoogaa aad ka dambeyneyso fariin qoraaleed ugu sii dir telka adiga oo u rajeynaya in ay nabad ku soo toosto .

5- Marka ay shaqada guriga ku mashquulsan tahay , u soo deg deg oo caawi taasina waxa ay muujineysa in aad uga mahad celineysid dadaalka ay bixineyso .

6- Marka aad u baxdaan kulan qoyskeeda ama kaaga ah oo ay kaaga mashquusho la sheekeysiga dhanka kale kaga yaabi SMS gaaban oo aad ugu sheegeyso in aad weysan tahay , kuna dheh daqiiqadaha aad iga sii jeeday waxa ay iila mid tahay sanad.

7- U Muuji in aad ku faraxsan tahay maxaa yeelay waxa ay kuu doortay nin .

8- Maalin maalin kaga yaabi in aad quraacda adiga diyaarisid , markaa aad u keeneysidna haka tagin dhoola cadeynta loo baahan yahay .

9-Haddii aad ku qasbanaanto in aad shaqada aado iyada oo hurdeysa u soo dir markaa aad shaqada gaarto SMS aad ku leedahay subax wanaagsan waan ku xiisay .

9- Ku dheh waad qurxoon tahay xitaa haddii aysan xerneyn dhar qurxoon , ogoow uma baahnid munaasabad gaar ah oo aad ku tiraahdo waad qurxoon tahay.

10- Haddii ay murageysan tahay gacmaha ka qabo una sheeg in arinta wanaag ku dhamaaneyso kullamaa aad wada joogtaan .

11- Haddii aad asxaabtiin aad la joogtaan ama qoyskaada aa keeda Allshukaansi.com waxa ay ku leedahay haka laba labeyn in aad u sheegto tilmaamaheeda wanaagsan ama fal wanagsan oo qalbigeeda giliyay jaceylkeeda oo aadan waligaa iloobi doonin.

12- Haddii ay dhacdo in goobta shaqada ku soo daahdo maalintaas u soo dir fariin kuna dheh wan ku xumahy maxaa yeelay kulama joogi , waxaan rajeynayaa in daqiiqadaha soo socda kula joogo , waa i dhibeysaa maqnaashaahada .

13- Haddi ay dhacdo in ay ooyso si wacan u fiiri ka dib ku dheh waad qurxoon tahay markaa aad ooyneyso , balse waxaad ka sii qurux badan tahay marka aad doola cadeyneyso .

U Gaar Ragga : 6-daan Arin U Sameey Xaaskaada Waa Hubaal Kun Jeer Ayay Kuu Mahad Celineysaa

1)Xaaskaaga ugu yeer magacba magaca uu ka wacan yahay, arintaasina waxa ay wax wayn ka tartaa kalsoonida iyo niyad wanaaga xaaskaaga.

2) marka aad ka timaado shaqada ama safar aad ku maqnayd waxa kula gudboon in aa haddiyad haba yaraatee u keento hadii aad wax kale awoodi waydo u keen hadiyo fudud isa ubax,baarafuun/cadar iyo wixii la halmaala.

3) u ogolow in xaaskaagu kuu raacdo meelaha dalxiiska iyo tamashlaynta maalmahan ciidaha fasaxyada iyo hadii ay suurtogal tahay jimceyaashaba.

4) ha noqon kaligii taliye ka dhigo xaaskaaga la taliye sare oo go’aanka kula qaadata dareensii in uu idinka dhexeeyo talo wadaag iyo wax isku sheeg., Sidoo kale aamin fikradeeda una mahad celi markasta oo ay kuu soo bandhigto fikrad lagu hurumari karo.

5)* Hakala bakhaylin xaaska dhoola cadayn, mahadcelin, Iyo in aad caawiso xilligi shaqada guriga ay ku guda jirto.

6) kala tasho arimaha guriga gaar ahaan waxyaabaha aasaasiga ah ee looga baahanyahay guriga gudihiisa waxa laga yaabaa in ruuxa dumarka ahi ay ka xishooto in ay ku waydiiso qaybo kamid ah baahiyaha gaarka ah ee guriga si aad arintaas uga hortagto waxa ay Alcarabiya ku leedahay isku day in aad waxa ka ogaato waxa gurigu ubaahanyahay ee laga yaabo in ay xaaskaagu kaala gabanayso.

U Gaar Dumarka : 6 Arimood Oo Ay Raggu Doonayaan Balse Aysan Dumarka U Sheegin

Waxaa jira waxyaabo badan oo raggu aysan u sheegin xaaskooda balse ay si ba’an u doonayaan. Dumarka ilaahay awood uma siin in ay akhriyaan waxa ku jira madaxa ragga. Ragga iyo dumarka Soomaalida ayaa qaasatan ku liita wadahalka.

Inta badan lamaanayaasha Soomaalida ma dhex marto sheego macaan ama in ay ka wada hadlaan arimaha reerkooda ee waxay isugu yimaadan in ay wax wada cunaan iyo galmo. Hadaba mowduucaan waxaan ku soo bandhigayaa 7 arimood oo raggu doonayaan balse aysan dumarka u sheegin.

1. Raggu waxay doonayaan xushmad – Ninkaagu intuu kuu yimaado ku dhihi maayo waxaan doonayaan in aad i xushmayso balse qodobkaan waa midka ugu muhiimsan ee raggu doonayaan. Dumarku waxay doonayaan jaceyl balse raggu waxay doonayaan in aad xushmayso oo aad ka dambeyso. Ninka ragga ah haddii uusan xushmad ka helin xaaskiisa waxaa meesha ka baxaya jaceylkiisa. Waa nin dhabarka laga toogtay oo kale.

2. Raggu waxay doonayaan in aad ka dambayso – Raggu waxay doonayaan xaas ay isku halayn karaan oo dhabar taagan xiliga dhibaatada iyo xiliga barwaaqada. Ma doonayaan haweenay markii uu ninku taajiryahay la socota markii xaaladu ku xumaatana ka tagaysa. Raggu waxay doonayaan xaas markii ay guriga yimaadaan ku soo dhaweynaysa hadal macaan. Ma doonayaan xaas habeenkii saq dhexe aroos ka imaanaysa. Raggu waxay doonayaan in markii ay guriga yimaadan in waxkasta diyaar yihiin.

3. Raggu waxay doonayaan galmo dheeri ah – Arintaan waa mid dumarku aysan ku baraarugsanayn balse xaqiiqada ayaa waxay tahay in dareenka raggu uu yahay mid xili kasta kacsan. Raggu waxay doonayaan in xaasku ay diyaartahay markii ay doonaan. Ogoow haddii aad ninkaaga ku tiraahdo .

  • Madaxa ayaa i xanuunaya caawa.
  • Diyaar ma ihi
  • Aan sugno sabtida iyo axada.

In uu seexanayo habeenkaas isaga oo xumaan dareemaya. Ragga markii uu galo rabitaan galmo waxay doonayaan in ay ka miro dhaliyaan. Hadaba haddii aysan jirin caqabad kaa hortaagan in aad la seexato ninkaaga. Dumaroow ogoow in ninkaaga uu doonayo galmo dheeri ah.

4. Raggu waxay ka fikiraan dumarka kale – Qodobkaan qalad ha u fahmin, macnaheeda ma ahan in ninkaagu uu ku qiyaanayo, ama uu xaas kale leeyahay iwm. Balse waxaa xaqiiqo ah in ragga oo dhan ay ka fikiraan dumarka kale qaasatan in ay maalin maalmaha ka mid ah xaaskale guursadaan. Arintaan waa mid loo baahanyahay in dumarku yaqiinsadaan isla markaana aqbalaan. Ninkaaga kama hor istaagi kartid in uu xaas kale guursado balse waxaad noqon kartaa mida uu ugu jecelyahay.

5. Saygaagu waxa uu doonayaa farxadaada – Arintaan dumarku kuma baraarugsana balse ragga oo dhan waxay doonayaan in ay xaaskooda ka farxiyaan. Raggu waxay saa’id ugu shaqeeyaan in ay kor u qaadaan heerka nolosha ee familkooda. Dumarka waxaa laga doonayaa in ay fahmaan juhdiga raggu u galaan farxadooda isla markaana ay uga mahadceliyaan balse aysan buuq la imaan xiliyada arintu isku toosi weydo.

6. Ninkaaga adiga ayaa Muslim fiican ka dhigi kara – Qodobkaan waa mid ragga iyo dumarka Soomaalida labaduba ku liitaan. dumarka  Soomaalida iskuma dayaan in ninkooda ay ku dhiiri galiyaan diinta. Waxaa la ogaaday haddii xaasku ay ninkeeda ku dhiiri galiso diinta, sida salaada in uu xooga saarayo. U kici saygaaga salaada subax. Ku dhiiri gali in uu masaajidka aado.

7. Saygaagu waa ku jecelyahay, xitaa haddii uusan muujin – Ragga Soomaalidu kuma wanaagsana muujinta jaceylka. Inta badan kuma wanaagsana in ay xaaskooda ku yiraahdaan “Waa ku jeclahay”  balse taasi macnaheedu ma ahan in saygaagu uusan ku jeclahayn balse waxa uu ku liitaa in uu muujiyo jacaylkiisa. Taasna ragg badan ayaa la qaba.  Waa uu doonayaa in uu kuu muujiyo jacaylkiisa balse marar badan kuma guuleystaan raggu in ay jaceylkooda u muujiyaan sida saxda ah.

Qore: Abu Ibrahim Ismail – Turjumaad: Jimcale

Qaybtii Koowaad:Saaxiibtinimadii Shalay Halkay Maraysaa Saakay, (Sheeko Taxane Ah)..

Waa laba wiil oo saaxiibo isku dheer ah. Cabdullaahi iyo Maxamed, waxay ahaayeen saaxiibo qaali isku ah. Waxay isu jeclaayeen sida walaaladood si ka heer saraysa waxay isku odhan jireen erayo qaali ah waxay kawada hadli jireen waxay-hig sanayaan.

Sirta mayna kala qarsan jirin. Waxwalboo arina way isu sheegan jireen. Waxay la haayeen talo wadaag mid walbaa waa xidhiidhin jiray ka kale ehelkiisa, saaxiibtinimada awgeed. Hadduu mid arko ka kale walaashiis wuxuu ujeclaa sida saaxiibkii si kabadan isaga oo aad usoo dhawayn jiray waalid ka sidoo kale mid kastaa ka kale waalid kiisa waa caawinjiray si aad u heer saraysa. Waxay uwada qosli jireen si farxadle oo aad uxeel dheer iyagoo gacmaha is haysatay wadada damari jireen. Waxay ahaayeen laba wiil oo isweheshada iskuna dabeecad ah hadaba maalin ayaa.

Hadaba maalin maal maha kamid ah waxay go’aan sadeen bal inay dugsiga waxbarasha aadaan si ay aqoontooda usiyaad sadaan mudo kadib iyagoo wax wada barta oo buugaagta wada akhrista aad na isu caawiya waxaa yimid fasixii yaraa ee dugsiga meeshu waa magaalo yar ama kaam laakiin wadooyin fiican leh oo u furan magaaloo yinka kale waxaase kaamka ku hareeraysan reero reermiyi ah oo xoolo dhaqato ah.

Cabdullaahi reerkoodu miyigu ayay deganayeen wuxuuna la noolaa eedadii oo magaalada dagan laakiin Cabdullaahi reerkoodu waa reerbaadiye laakiin Maxamad waligii miyiga muna arag mana yaqaano waxaase dhaqanka miyiga uga warama saaxiibkii Cabdullaahi sidoo kalle Maxamadna wuxuu uga sheekeeyaa ilbaxnimada magaalada iyo nolosheeda. Hadaba waxba yaana sheeka idinku daaline Cabdulaahi wuxuu si lama filaan ah u aaday reerkoodii reermiyiga ahaa oo aabihii oo caraaba ah iyo rag kale ayuu raacay ma oga Maxamad.

Hawshaas hadaba markay dhexda sii socdeen ayaa waxaa ay samadii noqotay mid rooba baw ah waxaa bilowday dabayl daruuro iyo ciir yaamo aan kala joogsi’lahayn waxaa iyagoon reer kii gaadhin haleelay roob aad u quwad wayn intay geedaha jirsana yeen waxaa durba dhacday ced ceedii roobkii waa uu sii socday unkad ka iyo hilaacu kala joogsi, male waxay go aan sadeen maadaamaa roobka la dhex soconkarin inmeeshan caawa loo hoydo dhulka dhirtu way is haysaa dhurwaa iyo libaaxna waa muush hadaba nimankii oo jirsanaya waxaa soo weeraray libaax.

La soco qeybtii 2aad Iyo doorkahaweenka.com………..

W/Q Irshaad Maxamed Cumar

6 Qaab Oo Looga Bogsado Jaceylka Ku Haya Ama Xiriir Bur-buray!!

Ramadan Kariin akhristeyaal. Doorkahaweenka.com waxay isbuucan idiin soo bandhigtay qaabaka ugu fiican ee looga hari karo qof aad is-jeceshihiin ama uu xiriir idiinka dhaxeeyo.

Markan, waxaan sidookale soo gudbineynaa sida ugu haboon ee looga soo kaban karo xanuunka ka dhasha kala tegga xiriirka jaceyl.

1) Saaxiibo badan ku yeelo baraha buslshada: Si fudud ayaad uga soo kaban kartaa xiriir bur-buray ama jaceylkaagii aad kala tegteen.Xaaladaha nuucan oo kale, waxaa muhiim ah in niyaddaadu ay dareento in qofkii aad kala harteen uusan aheyn midkii ugu dambeeyay ama ugu wanaagsanaa ee aad kullantaan.

Niyadda ka dhaadhci inay dunida ku nool yihiin dad badan oo wanaagsan,haddana fahmi kara baahiyaha noloshaada.

Haddii aad talladan qaadato,waa hubaal inaad ka soo kaban doonto jaceylka ku haya ee aad weysay qof kula wada.

2-Dib ugu soo laabo hiwaayadahaaga iyo noloshaada caadiga ah:Isla markii aad kala hartaan jaceylkaaga,haddii aad si toos ah u billowdo nolol maalmeedkaaga,waxaad dareemi doontaa in noloshaada aysan ku tiirsaneyn qof kale.

3- U nax caafimaadkaaga: Haddii aad si waali ah u jeceshahay qofka oo aad aaminsan tahay in aadan heli karin qof la mid ah,haddaba dhibaato xun ayaad u sababeysaa caafimaadkaaga,waayo waxaa kugu badanaya wel-welka iyo fikirka,taasoo ugu dambeyn aad ka dhaxli karto xanuuno ay adagtahay in la daweeyo.

Waad noolaan karta qofkan la’aantiis,sidaas darteed, waxaa waajib kugu ah inaad ogaato in caafimaadka uu ka horreeyo wax walbo.

4-Iska dhaa-dhici inaad heli karto qofka aad dooneyso:Kadib marka aad kala hartaan jaceylkaagii hore,waxaad la kulmeysaa caqabado badan iyo wel-wel ku saleysan inaad heli doonto qof ku jeclaada ama kugu qanacsan.

Ha iloobin inaad heli karo dad badan oo ehel iyo saaxiibo ah kuwaasoo ku siin kara xushmad,waana muhiim inaad waqti ku bixiso sidii aad ula qabsan laheyd oo aad uga faa’ideysan laheyd jaceylka ay kuu muujinayaan dadkan.

5- Iska illow wad-hadal: Marna ma heli doontid soo kabasho ilaa ay niyadaadu ka aamineyso inuu xriirka ku dhamaaday qaab wanaagsan.

Ilaa inta uu qalbigaaga sawiranayo qofkii aad kala tegeen,isla markaana aad ku fikreyso inaad dib u hesho,waxaad ku jirtaa riyo aan dhammaad la heyn iyo xanuun joogta ah,waana kugu adkeynsaa inaad ka bogsato xanuunka ku hayo.

6-Faham sababata aad u jeceshay qofka: Inta badan, waxaad qofka u jeclaatay,inaad keli tahay oo aad u baahan tahay wehel,inaad dooneysid xiriir jaceyl ama baahi lacageed.Waxaa laga yabaabo in baahiyahaaga oo dhani aadan ka heli karin qofkaas oo uu jiro shakhsi kale oo wanaag badan kugu soori kara.

U Nax naftaada oo ha noqon tiisa illoobe haminaya inuu daryeello mid kale.

Haddaba, haddii aad tahay dhibbane Jaceyl oo uu saameeyay maqaalkan,waxaad nasoo weydiisan kartaa tallo. Nagala soo xiriir, Email: Doorkahaweenka.com@gmail.com.

Xikmado Xul iyo Xaqiiq ah Oo Doorka-haweenka idiin soo xulay…..

1. Kama dhigi kartid kumana qasbi kartid qof inuu ku jeclaado. Waxa aad sameyn karto waa in aad noqoto qof la jeclaado. Wixi soo hara iyagay u taal

2. Calaamada Qaangaarnimada dhabta ah waa markii qof ku dhibaateeyo ka dibna aad isku daydo in aad xaaladooda fahanto iyo waxa ay sidan u sameynayaan inti aad isku dayi lahayd in aad ka aargoosato

3. Si taxadar leh u dhageyso sida qof u hadlo kolkuu qof wax kaaga sheegayo qof kale. Tani waa sida ay kaaga waramayaan markey dad kale kaala hadlayaan

4. Maalintu in ay kuu noqoto mid kheyr oo danahaaga kuu wada qabsoomaan waxay ku xiran tahay subixi markaad hurdada ka toosto wixi aad ku bilowdo; halki aad ku bilaabi lahayd fb fiirin, email ka jawaabid, war dhageysasho, ku bilow Allihi ku siiyay fursada labaad nolosha in aad u sujuudo, xusto, ku shugrido, aadna duceysatid

5. Mar kasta aadan fahmin dhibta nolosha ku heysata, indhaha isku qabo, neefso, gacmaha kor u taag, ka dibna dheh: “Ilaahow waan ogahay in wax kasta qorshahaaga ku socdaan, wax kastana sabab ku dhacaan, Ilaahow iga caawi sidi aan uga gudbi lahaa marxaladan”

6. Ha murugoon hadii dad aad abaal badan u gashay kugu jisaaraan ama cadow kugu noqdaan. Xusuuso, Alle oo dadkan abuuray, nimco badan siiyay, ayay in badan ku caasiyeen, aysan adeecin awaamiirtiisa. Maxaad filaysaa adigoo ah maskiin daciif ah?

7. Waa caafimaadka waxa ah hantida dhabta ah ee ma aha xoogaa dahab ah ama lacag ah. Lacagtu waxay kuu iibin karaan sariir qaali ah laakiin kuuma iibin karto hurdo iyo si nabad ah inaad ugu seexato. ku dedaal daryeelka naftaada

8. Haddii adigoo ah Nin Xaas leh, aad is aragto inay aad kuu soo jiitaan Gabdhaha School-ka dhigta, Xaaskaaga u iibi dharka Schoolka,

Halka Aay Ku Duugan Tahay Quruxda Gabdhaheena Waa Halkan Ee Waalidoow Aan Kala Baxno..

Maqaalkaan aan ugu magac daray “Baridda Diinta Waa Quruxda Gabdhaheenna” wuxuu ku saabsan yahay quruxda ay leedahay marka gabdhaha la baro Diintooda Islaamka. Waxaa hubaal ah shaqsi walbo oo bini’aadam ah quruxdiisa waa Diinta Islaamka. Waqtiyaddii ugu dambeeyay waxaa jiri jirtay in Diinta Islaamka safar dheer loo mari jiray si cilmi loo soo kororsado, maanta dunidda waxaa ku dhacay isbedel, cilmigana waxaa laga heli karaa meel walbo ee aad u baahantahay inaad ku barato.

Soomaali badan ayaa cabsi ka qabtay markii ay soo galayeen wadamada reer galbeedka. Cabsidda ugu weyn ayaa ahayd siddii ay ku dambeyni lahayeen ubadkooda. Waalidiinta Soomaaliyeed welwelka ugu badnaa wuxuu ahaa inay caruurtooda ka gaaloowaan ama dhaqan xun ka qataan kadibna ku dhaco dabar go. Waalid walbo wuxuu ka fakiraa horumarka ubadkiisa.Waalidka haddii uu xunyahay xittaa marwalbo wuxuu jecelyahay in ubadkiisa u noqdo baari, diinta u barto, noloshana meel fiican ka gaaro. Waalidiinta Soomaaliyeed waxay ciyaareen dowr muhiim ah xagga barista ubadkooda Diinta Islaamka.

Dad badan ayaa aaminsan in Yurub gabdhihii tagay ay noqdeen kuwa laga quursaday balse waxaan maanta indhahayga kusoo arkay inay jiraan gabdho dadaal badan oo diinta Islaamka si fiican u fahmay, kuna kalsoon naftooda maanta. Waxaana dareemaysaa inay si wanaagsan u barbaarini karaan ubadkooda.

Magaaladda Elverum waxaa kunool Soomaali badan, waxaan aad ugu helay sidda wanaagsan ee gabdhaha ay u xijaabanyihiin oo waliba sidda wanaagsan oo ay diinta ugu dheganyihiin, waliba muxaadarooyinka ay u jeedinayaan. Elverum waa magaalo ka tirsan gobolka Hedmark. Aniga Cabduljabaar ahaan aqqoon siddaas u badan uma lihi magaaladda balse hadana waxaan dareemay in ay jiraan dad badan oo u kabo gashtay siddii ay u fidini lahayeen diintooda oo ay u bari lahayeen ubadkooda, iyagoo illaalinaayo dhaqankii iyo dhexelkii awoowe yaashooda.

Waxaa aad ii cajibiyay qaabka ay caruurta wax u baraan waliba iyadoo aysan jirin dowlad garab taagan oo ku taageerto xagga barista Quraanka kariimka ah.

Waxaa igu fiicnaani lahayd inaan haysto buugg iyo qalin, si aan wax badan ugu faa’ido muxaadaradda ay jeedinayeen gabdhaha munaasabadaasi iskuugu imaaday oo ka jeediyay muxaadaro kalla duwan. Dabcan waxyaabo badan kama xasuusto balse waxaan jeclahay inaan hadalo kooban ka qabtay oo ay kamid tahay gabay ay gabar Meesha ka tirasay oo ku saabsanaa xijaabka.

“gabdhaha karaamada iyo xushmada lagu xushmeeyay” wax kale ayaa sii raacsanaa balse intaas ayaan ka xasuustaa. Nuxurkiisana wuxuu ahaa qiimaha xijaabka. Gabaygana waxaan ka fahmaysaa qiimaha xijaabka uu leeyahay gaar ahaan gabadha Muslimada ah.

Hadalada wanaagsanaa ee ay gabdha Meesha ka jeediyeen waxaa iga cajibiyay inta aan ka xasuusto oo aan isleeyahay aqqoon ayaad u leedahay arrintaasi. “qalbiga Soomaalida wuu kala fogaaday waxaana loo baahanyahay in la iscafiyo, ummadda haddii iyaga dhexdooda heshiini waayaan waxaa ka faa’ideysto cadow kale oo shisheeya” middaasna waxaa sabaha marwalbo Soomaalida loogu faa’ideysto meel walbo oo ay dunidda ka joogaan.

Waxaan isdhihi karnaa dugsiga quraanka ee Elverum waxay ciyaareen dowr muhiim ah runtii waa wax ay ku farxaan waalidiinta dhalay gabdhahaas.

Waxaa jirta in ay cidna sheegi karin waxyaalihii ay caabudi jireen Soomaalida Diinta Islaamka kahore, maxaa yeelay waxay ahaayeen dad aad u dhaqan wanaagsan oo ku sifooway isjaceel, marti-dhoor, deris-jaceyl, Isxaq-dhoor, Shaqo-jaceyl iwm. Soomaalida oo lasheegay inay u kala degnaayeen Miyiga iyo Magaalada. Dadka Reer Miyiga ah oo ay lahaayeen dhaqan wanaagsan oo ay heshiis ku yihiin dhoorkii qoys oo isla degan, ay sameesteen Madaxyo kasoo ay ku magacaabi jireen Ugaasyo, Islaan, Suldaan, Malaaqyo, iwm.

Ciddii madaxdaas warkooda diidana wa lafogeen jiray oo latakoori jiray dadkana laga dheereen jiray kaasoo micnihiisu yahay in aan wax lala cunin, lala dhaqmin, lala Safrin, waxna lagu darsanin, lana guursanin. Sidoo kale dhaqanka xeebaha ee Reer magaalka waa ka duwanaa tan Reer miyiga waxayna ahaayeen dad lasocday Ilbaxnimada aduunka oo waxay ganacsi lalahayeen qaaradaha Aduunka oo waqtigaas hormaray sida, Aasiya iyo Yurub oo waqtigaas ugu ilbaxsanaa, waxayna lahaayeen dabaqado kala sareeyo oo xukuma Boqortooyo, Duqow, iyo In-dheer garad.

Hadaba si kastaba arrinta ha ahaatee markii uu Suubanaha uu soo diray Jacfar bin Abii-dhaalib si uu xeebaha Soomaliya usoo gaarsiiyo Diinta Islaamka isaga iyo asxaabtii uu hoggaaminayay oo dhamaa 83 oo Rag ah iyo 18 Dumar ah. Kuwaa ayey ahaayeen dadkii ugu horeeyay oo soo gaarsiiyay Diinta Islamka Dalka Soomaaliya, si wanaagsan ayay uqaateen una soo dhaweeyeen Soomaalida waqtiga joogtay, lamana maqlin wax ka horyimid ama diiday Diinta Islaamka. Saxaabadii suubahana uu soo diray (n.n.k.h.) illaa iyo waxay gaareen magaalada Muqdisho, waxayna markii hore kasoo dageen magaalada Saylac. Mudo fara badan ayay joogeen Dalka Soomaaliya oo xataa Gabdho ka guursadeen.

Soomaaliya oo waqtigaas kadib ay noqotay mid Diinta Islaamka u ah dhaqan iyo tacliin ay bartaan, ayna u horseeday inay Soomaaliya noqoto meel loo cilmi raadsado, waxaana marba marka kadanbeysa kusii kordhinayay cilmiga Islaamka. Dadkii ganacsatada ahaa ee imaan jiray bisha Disembar magaalada Muqdisho. Waxaana fiditaanka Diinta Islaamka qayb wayn ka qaatay dad Muslimiin ah oo Carab ubadnaa oo soo dagay xeebaha Soomaaliya iyo kuwii hore u deganaaba.

Waxaan kusoo gaba-gabaynayaa in Soomaalida ay yihiin dad diintooda jecel, saadaashuna markii aan fiiriyay waxaa ii muuqda in Soomaalida ay wali hoggaanka u qabani doonta xagga fidinta Diinta Islaamka. Maanta la joogo waxaad arkaysaa in Diinta Islaamka ay noqonayso Diimaha ugu badan ee aadka usoo galayaan dadyowga kale. Sidda ay sameeyeen tirokoobo badan balse aan lagu kalsoonaani karin in Diinta Islaamka ay noqoni doonto diinta ugu tirada badan yihiin dadkiisa. Sababta aan u leeyahay tirokoob aan lagu kalsoonaani karin maxaa yeelay waxaan aaminsanahay waqtigaan la joogo tirada Muslimiinta lagu sheegay inay ka badan yihiin. Waxay saadaasha sheegaysaa in Dadka Muslimiinta ay noqoni doontaa 2.2 Bilyan sanadka marka uu noqdo 2050 ama kahorba.

Habkee ugu Wanaagsan ee aan Kuwada Sheekeysan karnaa(Shugaansiga Saxda ah)

WQ:Najma Saciid

Hadalku wuxuu ka mid yahay waxyaalaha qofka bini aadamka ah uu ku cabiro dareenkiisa sidajacayl uu u hayo qof kale . carro. rabitaan. diidmo. sidoo kale waxaa jira in weedhaha loo adeegsanayo marka lala hadlayo hooyo/aabe. walal. Zowjka/zowjada saaxiib ,ay kala duwan yihiin mid walbana leeyahay hab gaar ah.

Habkee ula hadlaysaa markaad la hadlayso wiil aad wada sheekaystaan? Habkeedse ula hadlaysaa markaad la hadlayso gabar aad wada sheekaysataan? Kalmadaha aad adeegsanaysowaa sideee? Habkee u wada hadlaynaa? wax walboo kugu soo dhaca maku oranaysaa uu jecel yahay inaa ku tiraahdo/ay jeceshahay inaa ku tiraahdo?mise waxaa jira weedho aan haboonayn inaad adeegsato? weedhahaa aad isticmaalayso markaad la hadlayso Ninkaaga /Xaaskaaga iyo weedhaha aad adeegsanayso markaa la hadlayso qof kale farqi intee le,eg ayaa u dhexeeya?Erayada macaan erayada soo jiidashada leh erayada dareenka qofka kicinaya iyo erayada caadiga ah ee ay isku oran karaaan dadkoo dhan waa kala duwan yihiin .hadaba Maxaa ugu wacan dhalinyaro badan inay adeegsadaan erayo loogu talagalay dad xalaal isu ah inay isku yirahadaanmarkay wada hadlayaan (shukansanayaan) siiba Netka Soo lagama wanagsana in nin aan kuqabin aad ku tiraahdo GACALIYE ,ABOOWE MACAANE , XABIIBI.QAALI. DAWADII NAFTAYDOOW,MA SEEXDO DARAADAA ADAAN KUGU FEKERAA WAAN KUU XIISAY

sidoo kale aad ku tiraahdo gabar aadan qabin GACALISO ,ABAAYO MACAANTO,XABIIBTI,QAALI,DAWADII NAFTAYDAAY,xalay waxan ku riyooday inagooo!! Inta la soo xafido erayo iyo gabayo yaab leh la is dhaafsado waxay is waydiin karaan dad badan maxa ku jaban? waa wanaag uune,, erayadan isticmaalkooda wax weyn ayay keeni karaaan hadaan laga feejignaan booskooodiina la dhigin, waxa dhacda inaa tiraahdo afkaa iga bartay anoo iri ayaan is arkayaa wax xumaan iyo soo jiidashana kama wado iyo khiyano iyo been toona waa iga daacad qalbigeey ka soo go,eeen !!.qaar kale waxay Xujo ka dhigtaan Waan is jecel nahay,Waa isu doonanahay Waan is rabnaa, waxaaba jira qaar markaa ku tiraahdo erayadaa isticmaaleyso looguma talagalin inaa aniga igu tiraahdo la soo booda waa ku Rabaa oo waan ku danaynayaasoomaha maxaa ka micno ah hadaaan isku niraahno!! Wax walba markii Caadi laga soo qaado waxaa caadi noqda Waxaan caadi ahayn!! Gabdhaha qaaar waxa jira Codkoodu aad u macaan yahay aad u dabacsan yahay markay kalmad yiraahdaan aad loola dhaco ku suuxinayo codkoodu hmmm. Ama ha ugu talagaleen ama yaysan ugu talageline

ha ilaaliyaan gabdhuhu hadlkooda iyo codkoodaba yayna jilcin intii karaankooda ahna ha isku dayaan inaysan u noqon sabab Midka qalbigiisu jiran yahay inay Damac geliyaan. waxaa jirtay gabar codkeedu aad u dabacsanaa aadna u macanaaa markay is tiraahdo dukaan wax ka soo iibso nimanka dukaanka iibiya wada eegaan lana dhacaan codkeeda kuna yirahadaan cod macaanidaa .!!. laakin iyada ujeedadeedu maaha ku soo jiido codkaaga Raggaan ee waaa codAllaah u dhaliyay maalinkii danbe waxan go,aansaday bay tiri inan waxan rabo ku qoro warqad kadibna u dhiibo ninka wax iibinaya anigoon la hadal sidaasna uga soo iibsado waxaan rabay iyagoo i mooda inan dhego la,ahay anoo Fitnayn cidna. si aan uga badbaado inan ka mid noqdo kuwuu yiri Allaah

(Ha jilcnina oo ha dabcinina hadalkiina si uusan idiin damcin midka qalbigiisu jiran yahay) suratu Axzaab 32 waxaa la sii raaciyay aayada inteeda danbe hadal Macruuf ahna ku hadla. adigu ma ogid markaa ninkaan ku leedahay Macaane Gacaliye siduu noqonaayo qalbiigiisu sidoo kale adna ma ogid gabdhaan markaa ku tiraahdo Xabibti siduu noqonaayo qalbigeedu.dadka is shukaansanaya maaha dad isku xalaal ah oo waxay doonaan isku dhihi kara sidoo kale kuwa isku doonnan maaha dad isu xalaal ah.waxaa loo baneeyay waa inay ka hadlaaan wixii dantooda ahiyo inay ka wada hadlaan mustaqbalkooda Waa inuu Caqligu kulmiyaa labada is doonaysa ee guur xalaal ah iska raba ,hadii caqliga meesha laga saaro oo xaalku noqdo waan jeclahay way i jeceshahay lagana gudbo xuduudii loo dhigay wada hadalkooda waxaa dhacaysa wax aanciribtiisa la mahdin . waqtiga isbarashaduna waa waqti loo gogol xaarayo sidii loo dhisi lahaa Guri ee maaha waqti guri la wada joogo.Hadeey sidaa tahay waxa lagama marmaan ah inan hadalkeena kontaroolno inagoo raacayna ku hadla hadal Macruuf ah, 2da qof ee isu doonnanguur iska

raba sheeko u socoto dabcan waa dad is doortay hadey niyadooda wanaajiyaana waxaa xaqiiq ah in Alle wax walba waafajinayo sidaan wada ognahay islaamku wuxuu leeyahay qaacido taasoo ah inuu ka hortago wax walba intaysan dhicin sameeyana sababihii loo xakamayn lahaaa waayocudurku intuusan ku dhicin qofka hadii la xakaameeyo lana sameeyo ka hortag waxaa dhab ah inuu yaraanayo faafitaankiis((Alwiqaayatu khayrun minal cilaaj)).2da isu doonan waxaa ka xaaraam ah (Khalwah)Inay isla kali noqdaan. is Taabasho. Sidoo kale Eegis midba kan kale ka eego intii sharcigu u baneeyay mahee, Waxaa sahlan inaa iska ilaaliso Taabasho iyo eegmolaakiin ma sahlana sidaa u kantarooli lahayd waxa afkaaga ka soo baxaya ilaa aad la timaado mooyeee dadaaal badan iyo ka fiirsasho badan.

Hadaba walalayaal waxan qoraalkaan yar ugu talaglay inan isku baraarujino inan ka dhigno hadalkeena mid ilaashan aynaan isaga hadal wixii nagu soo dhacaba. siiba marka telefon lagu wada hadlayo wuxuu ku dhiiradaa qofku wax uusan oran karin markuuu qofka si toos ula hadlayo.waxaa laga yabaa waxay ka xishoon lahaayeen labada is shukaansanaysa inay isku yiraahdaan marka ay Telefonka isticmaalayaan ama Netka , Iska jir gabar walbaay ama wiil walboow inaa shaqsi aan xalaal ku ahayn (isqabin) ku tiraahdo erayo aan banaanayn ama codkaaga jilciso adoo is leh soo jiido qofkaan ama telefon ha ahaato ama Net,e waxaa laga yabaa inaa tiraahdo waan jeclahay wiilkaan/gabdhaan markaa qofkaa jeceshahayna waa inaad ku tiraahdo erayo macaan..si aad u muujiso jacaylkaad u qabto, diinteenu jacaylk ma diidana waana diin jacayl laakin jacaylka dhabta ah waa kan dhowrsoon wuxuu na barayaa in jacaylka labada is qabaa uu yahay midaan la barbar dhigi karin jacayl kale siduu Rasuulku salalahu calayhi wasalim ku yiri xadiis micnihiisu ahaa sidaan ((Ma arag Jacayl la mida sida kuwa is qaba )) kuwa isku doonan ha u dhigtaan dib waxay isku oranayaan hadeer, erayada ay dhici karto inay ku danbaabaaan hadeer ay ajar ka helayaan xiligaa ay xalaasha isu yihiin

markaa naftiina iyo taydaba waxan kula dardaarmayaa inan inagoo is leh qofkaan qanciya oo soo jiita aan ka careysiino Allaah waayo markaa ku ag wareegto waxan laguu banneyn waxaa suurtagal ah inaad ku dhacdo Xaraam,waana sababtaa waxa loo diidayo wax walba oo cawaaqibtiisu xuntahay in loo dhowaado.. Allaah markuu ka hadlayay Zinada ma dhihin ha zinayzanina ee wuxuu yiri ha u dhowaanina Zinada! halkaas waxaa nooga cad wixii ku gaarsiin lahaa ama wadooyinkii ku gaarsiin lahaa inaa ku dhacdo Zinnada ka fogoow.

qofkii Dab ku cayaara inuu ku gubto waa wuxuusan seegayn, waxan ku sooo koobayaa iska jir wiil aanku qabin,gabar aadan qabin inaa weedhahaan soo shegnay u adeegsato markaad la hadlayso qasab maaha inaa meesha keento hadal kicin kara qofka dareenkisa ama laga wada hadlo sheeko Gogosha reer is qaba u gaar ah .

waxaa ku oran kartaa hadal wanaagsan dhowarayana xuduuda Alle aan Kontaroolno hadlkeena inagoo nafteena tababarayna kuna toosinayna inay barato wax walboo anfacaya aduunkeeda iyo aakhiradeedaba. Nafta hadaan khayrka lagu hogaamin iyadaa xumaanta kuu hogaaminaysa..

Intaas ayaan ku soo koobayaa waxaan Rabbi ka rajaynayaa inaa noqono kuwii hadalka maqla kiisa wanaagsana raaca aamin.aamin

Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com